Alkohol na pokładzie jachtu budzi wiele wątpliwości. Część żeglarzy uważa, że sterowanie żaglówką po niewielkiej ilości alkoholu jest dopuszczalne. Inni obawiają się utraty prawa jazdy kategorii B. Tymczasem przepisy rozróżniają jednostki mechaniczne i niemechaniczne, a konsekwencje zależą przede wszystkim od rodzaju łodzi oraz stanu trzeźwości osoby znajdującej się za sterem.
Czy można prowadzić jacht po alkoholu?
Sterowanie żaglówką po spożyciu alkoholu jest zabronione. Zgodnie z art. 35 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych kierowanie jednostką niemechaniczną po użyciu alkoholu stanowi wykroczenie. Dotyczy to między innymi jachtów żaglowych i kajaków. Stan po użyciu alkoholu oznacza od 0,2 do 0,5 promila we krwi lub od 0,1 do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza. Zakaz obejmuje każdego sternika, niezależnie od posiadanego patentu.

Za takie naruszenie przepisów grozi grzywna. Samo wykroczenie nie oznacza jednak automatycznej utraty prawa jazdy kategorii B. Dodatkowe konsekwencje mogą pojawić się wtedy, gdy dojdzie do wypadku lub narażenia innych osób na niebezpieczeństwo.
Odmienne regulacje obowiązują w przypadku jednostek mechanicznych, takich jak motorówki i skutery wodne. Kierowanie nimi po użyciu alkoholu może stanowić wykroczenie zagrożone aresztem lub grzywną nie niższą niż 2500 zł. Natomiast prowadzenie jednostki mechanicznej w stanie nietrzeźwości może być przestępstwem na podstawie art. 178a Kodeksu karnego.
Warto pamiętać, że sama obecność silnika pomocniczego na jachcie żaglowym nie przesądza jeszcze o kwalifikacji prawnej. Znaczenie ma charakter jednostki i sposób jej wykorzystywania.
Kiedy sternik może stracić prawo jazdy kategorii B?
Samo kierowanie żaglówką po użyciu alkoholu nie powoduje automatycznej utraty prawa jazdy. Inaczej może wyglądać sytuacja w przypadku motorówki lub skutera wodnego. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, który w określonych okolicznościach obejmie także samochody osobowe. Zakres zakazu zależy od kwalifikacji czynu i okoliczności zdarzenia.
W praktyce należy rozróżnić trzy sytuacje:
- Sterowanie żaglówką po użyciu alkoholu grozi grzywną, ale samo w sobie nie oznacza automatycznej utraty prawa jazdy.
- Kierowanie motorówką po użyciu alkoholu może skutkować grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów.
- Prowadzenie jednostki mechanicznej w stanie nietrzeźwości może stanowić przestępstwo i skutkować zakazem obejmującym również samochody.

Przepisy dotyczą przede wszystkim osoby, która faktycznie steruje jednostką. Sternik przekazujący sterowanie trzeźwej i kompetentnej osobie nie popełnia automatycznie wykroczenia tylko dlatego, że wcześniej spożywał alkohol. Osoba przejmująca ster musi jednak mieć odpowiednie umiejętności i wymagane uprawnienia, a przede wszystkim być zdolna do bezpiecznego prowadzenia jachtu (kilka dodatkowych informacji w tym artykule).
Na Wielkich Jeziorach Mazurskich policja może kontrolować trzeźwość sterników, dokumenty jednostki i jej wyposażenie. Podczas rejsu należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:
- Nie sterować jachtem ani motorówką po spożyciu alkoholu.
- Nie przekazywać steru osobie bez odpowiednich umiejętności.
- Wykonywać polecenia funkcjonariuszy podczas kontroli.
- Pamiętać, że posiadanie patentu żeglarskiego (na temat którego więcej pod tym linkiem) nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenie przepisów.
Alkohol obniża koncentrację, wydłuża czas reakcji i utrudnia ocenę sytuacji. Na wodzie nawet niewielki błąd może doprowadzić do kolizji lub wypadku, dlatego osoba odpowiedzialna za prowadzenie jednostki powinna zachować pełną trzeźwość przez cały rejs.
Naruszenie tych zasad może mieć również konsekwencje finansowe. Umowy czarterowe i polisy ubezpieczeniowe często ograniczają ochronę w przypadku szkód spowodowanych przez nietrzeźwego sternika. W takiej sytuacji czarterujący może zostać obciążony kosztami naprawy, holowania lub szkód wyrządzonych osobom trzecim. Szczegółowe zasady zależą od zapisów umowy i warunków ubezpieczenia.
Kluczowe znaczenie ma więc rozróżnienie rodzaju jednostki i przepisów, które mają do niej zastosowanie. Niezależnie od tego, czy korzystamy z żaglówki, czy motorówki, każdy rejs powinien odbywać się w pełnej trzeźwości.
